Alternatif Bilişim Derneği’nin 2017 tarihinde düzenlediği Yeni Medya Çalışmaları III. Ulusal Kongresi’nde sunulan bildirilerden seçilen İletişim Hakkı ve Yeni Medya: Tehditler ve Olanaklar kitabı 2015 yılında yitirdiğimiz Özgür Uçkan hocamızın anısına ithaf edildi.

İletişim Hakkı ve Yeni Medya: Tehditler ve Olanaklar derleme çalışması 2019 yılında um:ag yayınları tarafından yayınlandı. Tezcan Durna, Mutlu Binark ve Günseli Bayraktutan yürütülen derleme çalışmasının arkasında Alternatif Bilişim Derneği’nin 2017 tarihinde düzenlediği Yeni Medya Çalışmaları III. Ulusal Kongre’yi ithaf ettiği Özgür Uçkan’ın anısı da yer alıyor.

Temmuz 2015 yılında yitirdiğimiz Özgür Uçkan, bilişim teknolojilerinin özgür ve açık kaynak temelli kullanımı, bilgiye erişim hakkı, hak temelli yeni medya ortamları kullanımı için hem akademik üretim yapmış hem de aktivist olarak ilgili toplumsal eylemlerde başı çekmiştir. İfade özgürlüğü ve özgür internet, Uçkan’ın yaşamının en önemli mücadele alanını oluşturmuştu.

Alternatif Bilişim Derneği’nin 2017 tarihinde düzenlediği Yeni Medya Çalışmaları III. Ulusal Kongresi’nde sunulan bildirilerden seçilen bu özel derlemeyi Uçkan’ın anısına ithaf edildi.

Yeni Medya Çalışmaları III. Ulusal Kongresi süresince, Alternatif Bilişim Derneği ve kongre düzenleme komitesi üyeleri eşanlı süren oturumları takip ederek, dinledikleri bildiriler içerisinden Uçkan anısına hazırlanacak bir derlemede iletişim hakkı odağında bir araya gelebilecek özgün metinleri belirledi. Bu bildirilerin sahipleri bu çalışmaya katkı vermeyi kabul etmeselerdi, elimizdeki bu çalışma da olmayacaktı.

Bu derlemede bir diğer emek yoğun katkı da Türkçeye çevrilmesi için seçilen metinlerin gönüllü çevirilerini üstlenen akademisyenlerin görünmez ve özverili emekleri oldu.

İkinci baskısını yapan İletişim Hakkı ve Yeni Medya: Tehditler ve Olanaklar kitabını satın almak için tıklayınız.

Kitap tanıtım yazısından ;

Fransız Devrimi’nden günümüze, Thomas Paine, J. Stuart Mill ve nice Aydınlanma filozofu ve düşünürü ifade özgürlüğünün çerçevesini ve sınırlarını çizmeye ve bu özgürlüğü temellendirmeye çalışmıştır.

Monarşilerin hâkim olduğu dünyada bu hakkı talep etmek en radikal girişimler arasında yer alıyordu. Zira ifade özgürlüğü, aynı zamanda burjuva demokrasisinin gereği olarak halkın “kendilerini idare edecekleri seçmesinin yanında, seçilenler fena davranırlarsa onları başından atmayı” da garanti altına alan haklardan birisiydi. Ancak ilerleyen zaman içinde ifade özgürlüğü tek başına demokratik bir sistem için yeterli olmamaya başladı, buna “iletişim özgürlüğü”nün de eklenmesi gerekti.

Günümüzde iletişim özgürlüğü, düşündüklerini ifade etmenin yanında, kişinin hayatıyla ilgili önemli bilgilere sağlıklı bir biçimde erişebilme özgürlüğünü de kapsıyor.  Günümüzde insanın en öncelikli haklarından birisi, hatta yemek içmek kadar hayati bir hak olduğu çok aşikâr. Zira bilmek ve bildiğini insanlara sağlıklı bir yolla duyurmak söz konusu olmadığı zaman, örgütlenmek de olanaksız hale geliyor.

Otoriter yönetimler ise, bilgilenmenin örgütlenme açısından ne kadar hayati önemde olduğunun iyice ayırdına vardığı için, bilgi akışlarının önünü kesmenin yanısıra yeni yeni stratejiler geliştiriyor. Artık kendini mutlaklaştırmak isteyen yönetimler, sadece geleneksel yollarla halkın/kitlelerin bilgilenme hakkını gasp etmiyor, aynı zamanda gerekli gereksiz her bilgiyi kitlenin üstüne boca ederek de bir nevi kitleyi bu bilgilerle şaşkına çeviriyor. Hatta bu yöntem kitlelere kendini daha özgür hissettirdiği için daha çok işe yarıyor. Aynı zamanda, görünürde ücretsiz olan yeni medya ekosistemleri, kitleleri kullanım olanağı için kendileri hakkında özel bilgileri paylaşmaya da teşvik ettiği için, bir nevi fişleme işlemini kolaylaştırıyor.

Bu ve buna benzer konuları ele almayı amaçlayan bu derlemede yeni iletişim teknolojilerinin yarattığı olanaklar ve tehditleri bir arada değerlendirmek hedefleniyor.

İÇİNDEKİLER

BİRİNCİ BÖLÜM

Bir Mücadele Biçimi Olarak İletişim Hakkı: Deneyim, Hatırlama ve Olasılıklar

İletişim Hakkı Politik Bir Mücadeledir – Funda Başaran

Hak Odaklı Yeni Medya Çalışmalarında Ümit Veren Alanlar – Erkan Saka

Dijital Medya, Deneyim ve Tanıklık – Nilüfer Timisi

İKİNCİ BÖLÜM

Yeni Medyayı Hak Odaklı Düşünmek: Türkiye’den Örnekler

Gazetecilik Kendi Geçmişini Yazarken: Bir Hatırlama Figürü Olarak Metin Göktepe ve Hak Gazeteciliği – Özlem Akkaya

Alternatif Medya Biçimi Olarak Hak Odaklı Habercilik: Gaia Dergi Örneği – Işıl Demir

Ünlü Fotoğraflarının Sızdırılmasındaki Etik Sorunlar: Türkiye Medyası Örneği – Bilge Narin – Sevda Ünal

Bir Nostalji Olgusu Olarak Gezi Parkı: Facebook Sayfalarında Süren Gezi Mücadelesi – Canan Dural Tasouji

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İletişim Hakkına Yeni Tehditler, Ayrımcılık Biçimleri ve Mücadele İçin Olanaklar

Öteki Dünyalar ve Ötekilerin Dünyası – Arjun Appadurai / Çeviri: Derya Güçdemir

Büyük Veri Etiği – Andrej Zwitter / Çeviri: Şule Karataş Özaydın

Büyük Veri İncelemeleri ve Son Gelişmeler / Çeviri: Şule Kılcı

Algoritmaların Etiği: Radikal İçeriklerden Sürücüsüz Araçlara Nihai Taslak Art Alan Raporu –
Zeynep Tüfekçi – Jillian C. York – Ben Wagner – Frederike Kaltheuner /Çeviri: Derya Güçdemir

Şifreli Uygulama Sağlayıcıya Yönelik Mahkeme Celbi FBI’ın Aşırı Enformasyon Taleplerine
Dikkat Çekiyor – Jenna McLaughlin /Çeviri: İdil Sayımer

İnternet Sosyal Forumu: İnternetin Geleceği, Sosyal Adalet Hareketlerine Neden İhtiyaç Duyuyor? Ekim 2016/ Çeviri: Gülüm Şener