Türkiye Hükümetine İfade Özgürlüğü ve İnternet Engellemeleri Hakkında Açık Mektup

Alternatif Bilişim Derneği, 2.10.2015

Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık

cc: Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı; Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK)

Bizler, aşağıda imzası bulunan Türkiye ve dünyadan insan hakları, medya ve siyasal düşünce kuruluşları olarak; size, 1 Kasım 2015 genel seçimleri öncesi, bağımsız haber kuruluşları ve yurttaş gazetecilere internette uygulanan sansüre son verilmesi talebi ile yazıyoruz.

Yetkili mercilere, internet erişimi veya belli çevrimiçi hizmetlere kısıtlama getirilmesine neden olacak kararlardan kaçınma çağrısı yapıyor ve hükümete, Türkiye’de yaşayan insanların ülke sınırları söz konusu olmaksızın, bilgi ve düşünceleri her yoldan araştırma, elde etme ve yayma hakkının korunmasının anayasal görevleri olduğunu hatırlatmak istiyoruz.

5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un 2007 yılında yürürlüğe girmesinden bu yana, Türkiye’deki internet kullanıcıları çok çeşitli çevrimici sansür mekanizmalarına maruz kaldı.Bununla birlikte, 2013 yılından sonra hem internet üzerindeki içeriklere erişimin yasaklanması hem de içeriklerin kaldırılması talepleri ciddi oranda artış gösterdi. İnternet yasası en son 2015 Mart ayında, kamuoyuna açık hiçbir müzakere ya da tenkit şansı olmadan torba yasayla tekrar düzenlendi. Bu son yasa değişikliği; Anayasa Mahkemesi tarafından 2014 Ekim ayında Anayasaya aykırı bulunduğu için feshedilmiş hükümlere benzeyen tedbirleri uygulamaya geçirdi.[1] Aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin 2012 yılında verdiği, geniş kapsamlı internet erişim yasaklarının ifade özgürlüğünü ihlal ettiğini belirten kararını da hatırlatmak isteriz.[2]

Bizler, bu çevrimiçi içeriklere erişimi engellemek üzere alınan tedbirlerin ve mahkeme kararlarının şeffaflıktan ve izlenebilirlikten uzak olmasından dolayı endişeliyiz. Gönüllü olarak yürütülen “Engelli Web” internet sitesinin verilerine göre Ekim 2015 itibariyle engellenen web sitesi sayısının 100 bini aştığı görülüyor. Listelenen engellenmiş web sitelerinin bir kısmını bağımsız medya kuruluşlarının web siteleri oluşturuyor ve bu bağımsız medya kuruluşlarının birçoğu yalnızca çevrimiçi içerikleriyle varlıklarını sürdürmekte veya temel iletişim ortamı olarak Twitter arayüzünü kullanmaktalar.

Mahkeme kararı ile uygulanan erişim engellemeleri dışında, Türkiye’deki birçok internet kullanıcısı 2015 Ekim ayında Ankara Barış Mitingi saldırılarını takiben Twitter ve Facebook gibi sosyal medya platformlarına erişmeyi denediklerinde internet erişim problemi yaşadı. Gönüllü olarak yürütülen TurkeyBlocks Projesi’nin topladığı verilere göre, sosyal medya platformlarına yavaş erişim şikayetlerinin yanında, zaman zaman erişimin neredeyse imkansiz hale geldigi anlar da oldu. Bu olaylar sosyal medya platformlarının sadece mahkeme ve TİB’in resen aldığı kararlarla değil aynı zamanda bazı hukuk dışı yöntemlerle de engellenebileceğine işaret etmektedir. Öne sürülen bu “bant genişliği kısıtlaması,” yurttaşların bağımsız haber kaynaklarına ve sosyal medyaya en fazla ihtiyac duydugu dönemlerde ortaya çıkmakta ve doğrudan bilgiye erişim ve ifade özgürlüğü anayasal haklarını ihlal etmektedir.

1 Kasım günü, birçok halk tabanlı grup, siyasi parti ve haber ajansı, 1 Kasım Genel Seçimi’ne ait resmi sonuçları teyit etmek ve bilgi paylaşmında bulunmak için internet tabanlı iletişim sistemleri kullanacak. Bu nedenle aşağıda imzası bulunan kuruluşlar olarak Türkiye’deki yetkili mercilerden taleplerimiz şunlardır:

Bağımsız medya kuruluşlarının websitelerine uygulanan erişim engellenmelerini durdurun; İnternete veya çevrimici servislere erişimi kısıtlayan engelleme talimatları vermeyeceğinizi taahhüt edin;

Çevrimici iletişim ağlarının özgür ve açık kalmasını temin ederek, yurttaşların özgürce bilgi edinme ve paylaşımda bulunma haklarını güvence altına alın.

İmzalayanlar:

  • Access Now
  • Alternatif Bilişim Derneği
  • Alternatif Medya Derneği
  • Ankara Barosu Bilişim Hukukçuları
  • ASL19
  • Committee To Protect Journalists
  • Dağ Medya
  • Demokrat Bilgisayar Mühendisleri
  • Demokrat Haber
  • Doğruluk Payı
  • dokuz8 Haber
  • EDRi - European Digital Rights Initiative
  • Electronic Frontier Foundation
  • Elektrik Mühendisleri Odası ­
  • Fight for the Future
  • Hafıza Kolektifi
  • Human Rights Watch
  • İnternet Teknolojileri Derneği
  • Istanbul Writers’ Café
  • Jiyan.org
  • Kaos GL
  • Korsan Parti Türkiye Hareketi
  • La Quadrature du Net
  • Linux Kullanıcıları Derneği
  • Mülksüzleştirme Ağları
  • Open State Foundation
  • Pardus Kullanıcıları Derneği
  • Punto 24 Bağımsız Gazetecilik Platformu
  • Software Freedom Law Center
  • The Ethical Journalism Network
  • The Tor Project
  • Tüm Internet Derneği
  • TVHI Media Lab
  • Zete.com

[1] 2014/14 E. 2014/149 K. Sayılı 2/10/2014 tarihli Anayasa Mahkemesi kararı

[2] Ahmet Yildirim v Turkey (2012)